Eerlijk beginnen
De meeste mensen merken er weinig van
PrEP bijwerkingen bestaan, maar ze zijn bij de meeste mensen mild en tijdelijk. In de eerste weken kun je last hebben van hoofdpijn, misselijkheid, een opgeblazen gevoel of vermoeidheid. Dat zakt bij het grootste deel binnen een maand weg.
Toch verdient dit onderwerp een eigen pagina, want er zijn twee dingen die je echt moet weten: wat je nieren ermee te maken hebben, en waarom een onbehandelde hepatitis B belangrijk is. Die twee staan hieronder, en niet weggestopt in de kleine lettertjes.
Wat er kan gebeuren
De bijwerkingen op een rij
Onderstaande indeling volgt de gebruikelijke categorieën. Zeer vaak betekent dat het bij meer dan 1 op de 10 mensen voorkomt.
| Hoe vaak | Wat |
|---|---|
| Zeer vaak, meer dan 1 op 10 | Hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid, braken, diarree en een gevoel van zwakte |
| Minder vaak | Buikpijn, een opgeblazen gevoel, huiduitslag, moeite met slapen |
| Zeldzaam maar serieus | Een stijging van het creatinine in je bloed, eiwit in de urine en een aandoening van de nierbuisjes die proximale tubulopathie heet |
De klachten in de eerste twee rijen zijn vervelend en gaan meestal over. De derde rij is de reden dat er controles bij PrEP horen.
De nieren
Waarom je nieren elk jaar nagekeken worden
Tenofovirdisoproxil wordt via je nieren afgevoerd en belast ze daarbij een beetje. Bij de meeste mensen blijft dat binnen normale waarden en merk je er niets van. Bij een klein deel loopt het creatinine op of komt er eiwit in de urine.
Daarom hoort er voor de start een meting van je nierfunctie en daarna één keer per jaar een controle. Is je nierfunctie al verminderd, dan is dit middel niet geschikt en hoort een arts je dat te zeggen. Dat is precies waarom een arts naar je aanvraag kijkt.
Hepatitis B
Het stukje dat vaak vergeten wordt
Tenofovir werkt niet alleen tegen hiv, het onderdrukt ook het hepatitis B virus. Heb je een onbehandelde hepatitis B en stop je plotseling met PrEP, dan kan dat virus weer opleven en je lever flink aanpakken.
Vandaar dat er voor de start naar hepatitis B gekeken hoort te worden, en dat vaccinatie het advies is als je er niet tegen beschermd bent. Weet je niet of je hepatitis B hebt of gevaccineerd bent, laat dat dan uitzoeken voordat je begint.
Stop niet zomaar als je hepatitis B hebt
Heb je hepatitis B en wil je met PrEP stoppen, doe dat dan in overleg met een arts. Er wordt dan gekeken of je lever gecontroleerd moet worden of dat je iets anders nodig hebt om het virus onderdrukt te houden.
Botten
En de botdichtheid, hoe zit dat?
Bij langdurig gebruik van tenofovirdisoproxil is een lichte afname van de botdichtheid gezien. Het gaat om kleine verschillen die zich bij stoppen grotendeels herstellen. Voor de meeste PrEP-gebruikers is dit geen reden om ergens van af te zien.
Heb je al botontkalking of gebruik je middelen die daarop ingrijpen, meld dat dan bij je aanvraag. Dan kan de arts meewegen of dit middel bij jou past.
Wanneer PrEP niet kan
Voor wie het niet geschikt is
PrEP past meestal wel bij
- Gezonde volwassenen met een verhoogd risico op hiv
- Mensen die andere soa's hebben gehad
- Mensen die de anticonceptiepil gebruiken
- Mensen die af en toe alcohol drinken
PrEP past niet bij
- Mensen die hiv hebben
- Een verminderde nierfunctie
- Overgevoeligheid voor een van de stoffen
- Een onbehandelde hepatitis B zonder begeleiding
Twijfel je of iets in jouw situatie meetelt, zet het dan gewoon in de vragenlijst. Een arts die te veel weet kan meedenken, een arts die te weinig weet kan dat niet.
Wat je doet bij klachten
Wanneer je contact opneemt
- Misselijkheid of hoofdpijn die na een maand niet minder wordt
- Veel minder plassen dan normaal, of schuimende urine
- Pijn in je zij ter hoogte van je nieren
- Gele verkleuring van je huid of je oogwit
- Uitslag met blaren of koorts
Bel bij deze klachten je huisarts. Gaat het om iets acuuts buiten kantooruren, bel dan de huisartsenpost. Wij zijn geen spoeddienst, en dat willen we ook niet doen alsof.
De informatie op deze pagina is algemeen van aard en vervangt geen persoonlijk medisch advies. De bijwerkingen hierboven zijn ontleend aan de Nederlandse PrEP-richtlijn. Lees altijd de bijsluiter die bij je medicatie zit en overleg bij twijfel met een arts.
Vragen over bijwerkingen
Wat mensen hierover vragen
Bij de meeste mensen zakken de maag- en darmklachten en de hoofdpijn binnen een paar weken weg. Duurt het langer dan een maand of wordt het erger, neem dan contact op met een arts.
Innemen bij een maaltijd helpt vaak, net als het steeds op hetzelfde moment nemen. Gebruik geen middelen tegen misselijkheid zonder dat met een arts te overleggen.
Meestal niet, en dat is precies waarom er gemeten wordt in plaats van gewacht op klachten. Een jaarlijkse controle van je nierfunctie hoort bij PrEP.
De bekende punten op de lange termijn zijn de nierfunctie en een lichte afname van de botdichtheid. Allebei zijn ze in kaart gebracht en allebei zijn ze reden voor controle, niet voor paniek.
Alles over PrEP op een rij
Kijk wat we nog meer voor je doen
Wat is PrEP?
Werking, bescherming en voor wie›PrEP kopen
Zo bestel je het in drie stappen›PrEP medicatie
Welk medicijn het precies is›PrEP gebruiken
Dagelijks of het 2-1-1 schema›Kosten en vergoeding van PrEP
GGD, huisarts of online vergeleken›Pre-expositieprofylaxe
Waar die naam vandaan komt›PrEP en hiv
Het virus en het middel›PrEP of PEP?
Het verschil uitgelegd›Veelgestelde vragen over PrEP
Alle antwoorden bij elkaar›Klaar om te beginnen?